HOE TREKKEN WE DE ECONOMIE WEER LOS ZONDER DE ZWAKSTEN IN DE SAMENLEVING ALS EERSTEN TE TREFFEN?

... of: WAAR EEN CRISIS AL NIET GOED VOOR IS

- een titel die ik al eerder mocht gebruiken, maar die nu juist zo toepasselijk is geworden.

Even terug naar het “Kleuterklasje“ in de Harinxmastate te Beetsterzwaag.Vergeef mij even deze vergelijking, maar als oud-directeur in het Basisonderwijs maak ik toch maar even dit statement.
Bovenmeester Herman Wijffels, oud-SER-voorzitter, liet het a.s. coalitie-klasje bij zich komen en legde het CDA en PvdA, als kemphanen, voor een coalitie te vormen die o.a. de volgende uitgangspunten moest hebben:
- “Hoe vinden we een weg naar een echte duurzame manier van leven?”
- “We moeten naar een houdbare manier van leven, waarin een verbinding wordt gelegd tussen het ecologische, het sociale en het economische. We zullen richting moeten geven, leiderschap tonen.” (Trouw, wo. 5 jan. 2005/pag. 13)

Deze doelstelling - los van elke crisis - was toch voor de gevormde drieëenheidscoalitie de ideale uitgangspositie. En als we nu onze leider min of meer verschrikt horen zeggen, ”dat de crisis toch erger is dan verwacht en dat het een illusie is dat de regering het alleen kan oplossen“, dan vraag ik me toch af wat hij bedoelt en waarin hij twijfelt.

Ze hadden eerst al 100 dagen nodig om van iedereen te horen waar de noden en behoeften lagen en krijgen nu van alle hoge(leraren) ”priesters en priesteressen” adviezen wat te doen en vooral wát niét te doen.
Ze hadden dus een prima leermeester, mochten lang stage lopen en worden nu weer door allerlei hoogleraar-pedagogen geadviseerd.
De hoogleraar internationale betrekkingen in Leiden, Alfred van Staden mist de leiders bij de overheid in zijn boek “De roep om leiderschap…Zijn de grote staatslieden verdwenen?":
“In tijden van crises komen ze meestal op. Zij stralen vertrouwen uit, wekken geen torenhoge verwachtingen, waarschuwen als het dieptepunt van de crisis nog niet is bereikt; kortom een leider pakt het verstandig aan en geeft leiding/richting.”

Je zou toch zeggen, dat regeren dan helemaal een fluitje van een cent zou moeten zijn. Groep 8-leerlingen met hun CITO-toets hebben het moeilijker.
Zorgen onze leiders ook dat ze bij blijven met hun ontwikkeling en voldoende lezen en zich bijspijkeren ?
Of slaat een crisis hun initiatief, creativiteit en daadkracht uit handen ?

Neem nou bijvoorbeeld oud-politicus Willem Vermeend in “De Kredietcrisis“, daarin kraakt hij de zegeningen van de privatiserende marktwerking en constateert: ”dat niet alles aan het bedrijfsleven kan worden overgelaten. Een sterke overheid én sterke marktpartijen dienen in evenwicht te zijn.“ Het was toch Keynes die een actieve overheid en overheidsinvesteringen bepleitte. Een voor de huidge situatie fraaie uitspraak van Keynes is: “Kapitalisme is het verbazingwekkende geloof, dat de meest Ondeugende mensen de meest Ondeugende dingen doen en zeggen dit te doen ten gunste van iedereen.”

En ook Vermeend ziet gelijk: “de omslag die het kabinet nu kan maken naar een duurzame en sociale economie“.

Als oud onderwijsman zou ik haast zeggen: “Hé, Willem, mondhouden en niet vóórzeggen!”
Juist in deze financiële en kredietmalaise moeten we er voor zorgen het geld weer te laten rollen en investeren om de dreigende wegzakkende economie weer een steuntje in de rug te geven. Zorg dat de teruglopende economie blijft draaien en impulsen krijgt. Doorbreek nu toch eens deze ziekelijke vorm van kapitalisme, die wakker is geroepen door het neo-liberalisme, dat zich vooral kenmerkt door een even blindelings als misplaatst vertrouwen in de vrije markt.

En is het dan zo moeilijk om je uitgangsdoelstelling vanuit de kleuterklas, de adviezen van hooggeleerde pedagogen tijdens de regeer-/schooltijd ter harte te nemen, veel te lezen en zoals ons wordt voorgehouden “je steeds te blijven ontwikkelen (Education Permanent)” om dan nu niet met adequate crisisbestrijdende en –oplossende maatregelen te kunnen komen?

Dan wordt het tijd voor bijles en een hartig gesprek!

Met miljarden smijten naar banken, waar de kredietcrisis is ontstaan en ze geen voorwaarden stellen is dom en kortzichtig. Zij waren, zijn en behoren weer de MOTOR van de samenleving te zijn.
Waarom heeft de vervuiler en veroorzaker van de kredietcrisis niet moeten betalen en boeten ? Nog geen excuus kon er af en als Bos erom vraagt krijgen ze het nog niet over hun lippen.
Daardoor denkt psycholoog Smither, dat “overtuigd van eigen kwaliteit en eigenschappen – waarvoor ze jarenlang geprezen en rijkelijk beloond zijn – deze topmanagende Bobo’s hun gedrag niet snel zullen aanpassen.”
Verplicht ze met voorrang aan de economie hun miljarden weer ter beschikking te stellen (leningen, enz.) en maximeer hun salarissen, schaf voorlopig de bonuscultuur af, zelfs bij ontslag nota bene. Geen slimme dikke gratifi-caties, rijkelijke onkostenvergoedingen, dure representaties, snoepreisjes, etentjes, niet betekenende buitenlandse excursies en cursussen, enz. enz.

Jules Muis ergerde zich ook aan hun geringe zelfreflectie en ontwijkend gedrag. Ze laten met het ontkennen van verantwoordelijkheid hun a-sociale gedrag zien; niemand deed er iets aan en dús is niemand schuldig (“self serving blas”) het succes schrijven ze toe aan eigen capaciteit, maar het falen ligt aan externe factoren.
“We gebruiken geld niet alleen om spullen te kopen, die we nodig hebben of die het leven aangenaam maken. Maar geld is steeds meer een doel op zich geworden. Een manier om aanzien te verwerven, want geld verschaft status.
Tegenwoordig meer dan enige andere vaardigheid of talent,” schrijft Rutger Claassen in: “Het eeuwige tekort”.

“Producenten en kopers moeten weer op zoek naar producten en diensten die echt nodig zijn. Private belangen van individuën (managers en directeuren/ aan-deelhouders) worden belangrijker geacht dan publieke.
Een vorm van "marktfundamentalisme".

De betekenis van sociaal contract en “civil society”ontgaat of ontbreekt hen.
Deze ethische herijking en leiderschap zal in de hele samenleving moeten plaatsvinden en met name op die plaatsen waar waarden en normen worden overgedragen; onderwijs, media, religieuze centra, enz.

Zei minister Donner ook al niet: “Het is niet de taak van de overheid om voor een hemel op aarde te zorgen, maar wel om te voorkomen dat het een hel wordt.”
En dat is vanuit de Basisgroep de opdracht die wij mee willen geven aan deze regering. Verder hebben ook wij al voldoende adviezen gegeven.
Zorg vooral dat niet de “onderkant “in de samenleving moet opdraaien voor
de graaicultuur aan de “bovenkant “ en voorkom een verdere economische ellende door toe te passen wat Wijffels, e.a. jullie steeds weer voorgehouden hebben en adviseren.
“Rijkdom bestaat niet uit het hebben van veel bezittingen, maar in het hebben van weinig behoeften”, zei de Griekse wijsgeer Epicurus al in de derde eeuw voor Christus.
“En juist die teloorgang van het vertrouwen in onze samenleving en het streven naar nog meer individuele rijkdom is zeer ernstig”, Simon Knepper en Johan Kortenray in “De Vertrouwenscrisis, Over het krakend fundament”.
“Vroeger was het kapitalisme verbonden met deugden, die bijdroegen aan de samenleving: hard werken, soberheid, investeren en sparen, verantwoordelijkheid en burgerzin. De productie van goederen kwam tegemoet aan de behoeften van mensen. Tegenwoordig is kapitalisme verbonden met egoïsme en dwangmatig kopen wat je misschien helemaal niet nodig hebt. Mensen worden op hun kinderlijke behoeften en hebzucht aangesproken.“
Grote, maar duidelijke woorden van Benjamin Barber in zijn boek “De Infantiele consument“.

Onze leiders zullen toch meer op hun permanente educatie moeten worden aangesproken. Misschien juist wel een taak van een basisgroep.

Leo W.C. Boeters, "LWCBoeters@hetNet.NL",
Bestuurslid CDA-Basisgroep Sociale Zekerheid



tot zo ver: "WAAR EEN CRISIS AL NIET GOED VOOR IS"